Paintings

Bonaparte Visiting the Plague Victims of Jaffa

Danh họa Antoine-Jean Gros đã cho thấy sự dũng cảm của Đại tướng Bonaparte khi thăm những người lính mắc bệnh dịch hạch ở Jaffa, Syria năm 1799. Napoleon trong tranh đang chạm vào một bệnh nhân, tựa như Chúa Giê-su đối với người bị bệnh phong. Bức tranh khổ lớn này được đón nhận nhiệt liệt tại Salon 1804 (triển lãm nghệ thuật được tổ chức ở Paris) và là kiệt tác đầu tiên về  Napoleon. Dù những bức tranh khỏa thân về các người hùng làm gợi nhớ đến người thầy của Gros – David, những tông màu ấm, kỹ thuật chiaroscuro (sự tương phản sáng tối để làm tăng thêm kịch tính) và lối trang trí phương Đông lại cho ta hình dung về một bức tranh thuộc trường phái Lãng mạn.

(*) Antoine-Jean Gros: Danh hoạ nổi tiếng người Pháp từng là học trò của Jacques-Louis David

Dũng khí của vị đại tướng

Bức tranh khắc hoạ khung cảnh Đại tướng Bonaparte đi thăm quân đội Pháp bị mắc bệnh dịch hạch ở sân một nhà thờ Hồi giáo Jaffa, nơi được dùng làm bệnh viện quân y. Bối cảnh được đặt vào tháng 3 năm 1799 trong chiến dịch Syria. Bonaparte, mặc cho bác sĩ cố gắng can ngăn, đang chạm vào vết thương của một trong những bệnh nhân dịch hạch bằng tay không giữa thanh thiên bạch nhật. Một trong những sĩ quan có mặt đưa khăn tay lên che miệng. Phía bên trái, hai người Ả rập đang phân phát bánh mì cho những người bệnh. Phía bên phải, một người lính mù cố gắng tiếp cận vị tổng tư lệnh. Ở tiền cảnh, trong bóng tối, người đàn ông hấp hối đã quá yếu ớt để quay về phía chỉ huy của mình. Danh hoạ đang ngụ ý rằng đức hạnh và sự dũng cảm của Bonaparte làm lu mờ sự khủng khiếp của chiến tranh. Gros đã khắc hoạ Napoleon với ánh hào quang rực rỡ cùng những cử chỉ của Chúa Giê-su khi đang chữa lành  những bệnh nhân mắc bệnh phong – thường thấy trong các bức tranh tôn giáo.

Kiệt tác đầu tiên về triều đại của Napoleon

Vào thời điểm đặt Gros vẽ bức tranh này, Bonaparte – người đã trở thành Tổng Lãnh sự – muốn làm rõ mọi chỉ trích từ báo chí Anh, cho rằng ông muốn hành hình những người bị bệnh trên đường lui quân về Cairo. Tác phẩm được trưng bày tại 1804 Salon không lâu sau lễ lên ngôi – một thời điểm đặc biệt thích hợp đối với Bonaparte và cũng là kiệt tác đầu tiên trong tranh về triều đại của ông. Bonaparte – sau đó là hoàng đế Napoleon – đưa các họa sĩ đương thời rời xa khỏi những chủ đề cổ điển và thay vào đó, khiến họ tái hiện các trận chiến thời đó cùng sự nguy nga của đế quốc với chính ông là trung tâm của sự chú ý. Tiếp sau đó, Gros đã thực hiện bức “Napoleon trên chiến trường Eylau” (1808, Louvre), một tác phẩm khá tương đồng với bức này. Bức tranh đã có ảnh hưởng sâu sắc đến những họa sĩ của thế hệ sau, Géricault và Delacroix, nhất là bức “The Massacre at Chios” (1824, Louvre) của Delacroix.

Trước ngưỡng cửa của chủ nghĩa Lãng mạn

Phong cách tân cổ điển được thể hiện qua chủ đề: mô tả tấm gương về đạo đức, và ở một số khía cạnh chính thức. Khung cảnh được đặt trong một không gian giống như sân khấu có mái vòm, gợi nhớ đến “David’s The Oath of the Horatii” (1784, Louvre). Danh họa cực kỳ chú trọng đến trung tâm của bức tranh. nơi ông vẽ Bonaparte và cả một số hình ảnh những anh hùng khỏa thân. Nhưng những khía cạnh trong cách thể hiện tác phẩm này của Gros đã bứt phá khỏi cái bóng của thầy ông, David, cùng Chủ nghĩa lãng mạn. Danh hoạ làm nổi bật nỗi đau của những nạn nhân của bệnh dịch hạch, truyền cho người xem một cảm giác đan xen giữa rùng rợn và thăng hoa. Bố cục được chia thành các vùng sáng và tối tương phản. Ánh sáng và màu sắc ấm áp làm gợi nhớ đến những tác phẩm của các bậc thầy Venice và Rubens (bậc thầy hội hoạ người Hà Lan). Gros, một tiền thân của những nghệ sĩ thuộc chủ nghĩa phương Đông (*), cũng đã dành nhiều công sức để khắc họa các kiểu khuôn mặt, trang phục và kiến trúc phương Đông.

(*) Chủ nghĩa phương Đông: sự bắt chước hoặc mô tả các khía cạnh trong thế giới phương Đông (chỉ chung Châu Á).

sᴏᴜʀᴄᴇ Louvre Museum
ᴛʀᴀɴsʟᴀᴛᴇᴅ ʙʏ Jackfruitchipz
ᴇᴅɪᴛᴇᴅ ʙʏ Marguerite/Lily

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *