Paintings

Café Terrace at Night

Cà phê vỉa hè trong đêm là một trong những tác phẩm được nhìn nhận và định giá nhiều nhất của Vincent van Gogh. Xét về độ nổi tiếng, địch thủ đáng gờm của bức tranh hiện nay chỉ còn Hoa hướng dươngĐêm đầy sao. Nhờ sự đặc tả lạ thường về bầu trời đêm, Cà phê vỉa hè trong đêm mang âm hưởng của các tác phẩm khác được thực hiện trong cùng mốc thời gian như Đêm đầy sao trên sông RhôneChân dung Eugene Boch. Những vì sao trên tấm canvas trông hệt như những bông hoa thu nhỏ mà trong vòng một năm sau đã được nâng cấp thành hai phiên bản của Hoa hướng dương sáng lóa và vòng xoáy trong Đêm đầy sao.

Vincent ấp ủ về việc tạo dựng cảnh đêm từ rất lâu trước khi chuyển tới Arles. Một bức canvas khác ông vẽ về trời sao thắp đêm thẳm là Đêm đầy sao trên sông Rhône, ra đời cùng tháng với Cà phê vỉa hè trong đêm.

Người đời truyền rằng Vincent van Gogh thậm chí đã cắm nến lên chiếc mũ rơm của mình để có đủ ánh sáng vẽ tranh trong đêm. Trong bức thư gửi cho người em gái Wilhelmina, ông viết: “Đây là một bức tranh về đêm tối mà chẳng có lấy một sắc đen nào, chỉ toàn xanh lam, xanh lục cùng màu chàm xinh đẹp. Quanh quảng trường, mọi thứ được thắp sáng một màu sun-phát nhạt cùng xanh vàng thanh yên. Nó vui thú đủ để anh vẽ lại buổi đêm tại chính nơi ấy.

Vị họa sĩ tái hiện đúng như những gì tai nghe mắt thấy ngay trên đường phố đêm. Việc làm này của ông chính là do ảnh hưởng từ trường phái Ấn tượng. Tuy nhiên, khác với họ, ông không đơn thuần diễn tả dựa trên sự quan sát mà thay vào đó là làm sống lại hình ảnh bằng phản ứng tâm lý của riêng mình. Nét cọ của ông rộn ràng với niềm phấn khích mà Van Gogh tận hưởng trong suốt thời gian vẽ vời.

Bằng cách sử dụng sự tương phản giữa màu và tông – xanh đen, xanh lá, tím và vàng sáng – Vincent đạt được bề mặt rực rỡ xung động với ánh sáng đèn nhà chói lọi. Như thể có một mặt trời điện năng trên nền trời đen, nó sáng chói trên khung nền tăm tối. Các đường bố cục đều hướng thẳng về trung tâm bức tranh tại điểm con ngựa và cỗ xe đang đứng, đưa mắt người xem dọc theo vỉa hè như thể ta đang đi bộ trên con đường sỏi đá. Tuy nhiên, hàng hiên, đắm chìm trong sắc vàng thanh yên, thu hút sự chú ý của ta hơn cả sự vật trên điểm tận cùng. Như bị hút vào hố sâu, ta không thể rời mắt khỏi nó. Và sự cân bằng tổng quan của tông màu lại cho thấy sự thăng bằng tĩnh tại và thanh bình.

Hơn một trăm năm sau khi Vincent vẽ, quán cà phê ấy vẫn còn tồn tại ở Arles tại chính địa điểm đó. Nhờ tài quyết đoán nhìn trông xa rộng của người chủ mà giờ đây quán cà phê được biết với cái tên Le Café de la Nuit (Cafe Van Gogh). Quán được trùng tu liên tục để duy trì cảnh sắc vốn có từ một thế kỷ trước: tường sơn vàng với tấm vải bạt vàng. Tuy nhiên, du khách ghé thăm Arles tìm kiếm hàng hiên nổi tiếng, lại thất vọng vô cùng. Theo như phản hồi từ du khách, đó là địa điểm thú vị để chụp hình, chỉ thế. Dù sao thì, cho dù giá thành cao với chất lượng phục vụ và ẩm thực kém, lượng khách đổ về vẫn không thay đổi.

Tác phẩm của Vincent van Gogh được gợi cảm hứng nhiều từ văn chương. Vị họa sĩ tìm thấy dòng mô tả về một quán cà phê tương tự trong cuốn Bel Ami viết bởi Guy de Maupassant và kể cho người em gái Will, “…một đêm bừng sao trong Paris với những quán cà phê thắp sáng bên Boulevard, gần như y đúc những gì em vừa vẽ.” Điều cần được làm rõ ở đây là các học giả cho rằng Vincent đã nhầm – thực tế, trích dẫn của Maupassant mà ông nhắc tới được tìm thấy trong cuốn tiểu thuyết Yvette.

Cà phê vỉa hè trong đêm là một trong những bức tranh nuôi dưỡng tâm trí ta. Nhà nghiên cứu độc lập Jared Baxter tin rằng tuyệt tác này ẩn chứa sự tôn kính thầm lặng dành cho Bữa ăn tối cuối cùng của Leonardo da Vinci (1495-98). Một công trình nghiên cứu chuyên sâu bức tranh của ông cho thấy dàn nhân vật chính bao gồm người có mái tóc đen dài đứng giữa được 12 người khác vây quanh, thêm một hình bóng xa dần trong bóng tối. Nhân vật có mái tóc dài, mặc tunic trắng hay tạp dề trong vai phục vụ, ông so sánh với Jesus, 12 vị khách – là các Tông đồ, và vị khách ở ngưỡng cửa là Judas. Giả thuyết của Baxter được một số chuyên gia công nhận, bao gồm sử gia hội họa Bill Kloss. Tất cả họ đều đặc biệt chú ý đến các chi tiết, ấy là những ký hiệu thập tự xuất hiện trong tranh. Thập tự quan trọng nhất, tạo hình bởi song cửa sổ, được đặt ngay phía sau nhân vật có mái tóc dài.

sᴏᴜʀᴄᴇ Night cafe in Arles
ᴛʀᴀɴsʟᴀᴛᴇᴅ ʙʏ CatPrinceLeo
ᴇᴅɪᴛᴇᴅ ʙʏ Marguerite

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *